Табиғаттағы көміртек пен азот айналымы

ФИО автора:Муканова Гульбану Мукашевна
Основной файл:Скачать файл
Негізінде азотты нәруыздар мен ДНҚ сияқты нуклеин қышқылдарының құрамынан кездестіреміз. Өсімдіктер атмосферадағы азотты пайдалан байды. Түйнек бактериялары атмосферадан азотты сіңіреді. Әрі қарай осы өсімдіктер  органикалық қосылыстар түзу үшін оны пайдаланады. Ол продуценттерден консументтерге, одан редуценттерге өтеді. Редуценттер органикалық қосылыстарды бейорганикалық қосылыстара айналдырады.

Бұршақ тұқымдас өсімдіктер Бұршақ тұқымдас өсімдіктер – қос жарнақтылар класына жататын өсімдіктер. Бұл өсімдіктердің тамырымен түйнек бактериялары селбесіп тіршілік етеді, олар азотты ауадан тұтып қалады. Сондықтан топырақ азотпен байытылған болып келеді.

Элементтер жансыз табиғаттан ірі ағзаларға қайтадан түсетін және кейін жансыз табиғатқа қайтадан бұл үдеріс атомдардың биогендік миграциясы, биогехимиялық цикл немесе элементтердің биотикалық айналымы деп аталады.

Табиғатта көміртек айналымы —  үздіксіз жүреді, себебі көміртек  -құрылымдылық негізді – барлық органикалық заттардың нгізін құрайтын элемент.

 Табиғатта азот  айналымы —  көміртек айналымына қарағанда күрделі.

Бұл үдеріс азотты бекіту деп аталады. Азот айналымының екі түрі бар:   азотты бекіту , биологиялық бекіту.

1)Атмосфералық бекіту – найғазағай болғанда көбінесе азот оксиді:  N2            2 түзіледі.

2)Биологиялық бекіту –ағзалардың  екі тобы бар: бұршақ тұқымдас өсімдіктер түйнек бактериялары және фотосинтездеуші цианобактериялар.

 (T)  Бейне немесе суреттер сияқты тиісті оқу ресурстарын пайдалана отырып көміртек  айнымалында болатын үдерістерді сипаттайды

(G) Оқушыларға көміртек  айналымына әрекеттендірілген үдерістер мен элементтер туралы кеспе қағаздарын  таратып беріңіз. Осы кеспе қағаздар  мен айналымның бос диаграммаларын қолдана отырып, көміртек айналымының сызбасын  құруларын сұраңыз.

(T) Бейне немесе суреттер сияқты тиісті оқу ресурстарын пайдалана отырып азот айналымында  болатын үдерістерді  сипаттайды . Кестені пайдаланып денитрификация процесін түсіндіреді Азот айналымының  толтырылған схемасын пайдалана отырып, оқушылар өз сөздерімен азотты игеру, ыдырау, аммонификация -лаушы және нитрификациялаушы  және денитрификациялаушы үдерісінде не болатынын түсіндіреді.

(G) Оқушыларға азот айналымына әрекеттендірілген үдерістер және элементтер туралы кеспе қағаздарын  таратып беріледі. Осы кеспе қағаздар  мен бос диагрмма циклін пайдалана отырып азот айналымы  сызбасын құрады.  Фермерлер егіс алқаптарын қалайша нитратқа бай күйінде сақтап отырады? Сұрағын талқылау немесе кейбір оқушыларға қосымша тапсырма ретінде ұсынуға болады.

(G) (f) Суреттерді пайдаланып  және  видеоны көріп табиғаттағы көміртек айналымын талдаңыз https://www.youtube.com/watch?v=LQyNchNf6Go

Негізінде азотты нәруыздар мен ДНҚ сияқты нуклеин қышқылдарының құрамынан кездестіреміз. Өсімдіктер атмосферадағы азотты пайдалан байды. Түйнек бактериялары атмосферадан азотты сіңіреді. Әрі қарай осы өсімдіктер  органикалық қосылыстар түзу үшін оны пайдаланады. Ол продуценттерден консументтерге, одан редуценттерге өтеді. Редуценттер органикалық қосылыстарды бейорганикалық қосылыстара айналдырады.

Бұршақ тұқымдас өсімдіктер Бұршақ тұқымдас өсімдіктер – қос жарнақтылар класына жататын өсімдіктер. Бұл өсімдіктердің тамырымен түйнек бактериялары селбесіп тіршілік етеді, олар азотты ауадан тұтып қалады. Сондықтан топырақ азотпен байытылған болып келеді.

Элементтер жансыз табиғаттан ірі ағзаларға қайтадан түсетін және кейін жансыз табиғатқа қайтадан бұл үдеріс атомдардың биогендік миграциясы, биогехимиялық цикл немесе элементтердің биотикалық айналымы деп аталады.

Табиғатта көміртек айналымы —  үздіксіз жүреді, себебі көміртек  -құрылымдылық негізді – барлық органикалық заттардың нгізін құрайтын элемент.

 Табиғатта азот  айналымы —  көміртек айналымына қарағанда күрделі.

Бұл үдеріс азотты бекіту деп аталады. Азот айналымының екі түрі бар:   азотты бекіту , биологиялық бекіту.

1)Атмосфералық бекіту – найғазағай болғанда көбінесе азот оксиді:  N2            2 түзіледі.

2)Биологиялық бекіту –ағзалардың  екі тобы бар: бұршақ тұқымдас өсімдіктер түйнек бактериялары және фотосинтездеуші цианобактериялар.

 (T)  Бейне немесе суреттер сияқты тиісті оқу ресурстарын пайдалана отырып көміртек  айнымалында болатын үдерістерді сипаттайды

(G) Оқушыларға көміртек  айналымына әрекеттендірілген үдерістер мен элементтер туралы кеспе қағаздарын  таратып беріңіз. Осы кеспе қағаздар  мен айналымның бос диаграммаларын қолдана отырып, көміртек айналымының сызбасын  құруларын сұраңыз.

(T) Бейне немесе суреттер сияқты тиісті оқу ресурстарын пайдалана отырып азот айналымында  болатын үдерістерді  сипаттайды . Кестені пайдаланып денитрификация процесін түсіндіреді Азот айналымының  толтырылған схемасын пайдалана отырып, оқушылар өз сөздерімен азотты игеру, ыдырау, аммонификация -лаушы және нитрификациялаушы  және денитрификациялаушы үдерісінде не болатынын түсіндіреді.

(G) Оқушыларға азот айналымына әрекеттендірілген үдерістер және элементтер туралы кеспе қағаздарын  таратып беріледі. Осы кеспе қағаздар  мен бос диагрмма циклін пайдалана отырып азот айналымы  сызбасын құрады.  Фермерлер егіс алқаптарын қалайша нитратқа бай күйінде сақтап отырады? Сұрағын талқылау немесе кейбір оқушыларға қосымша тапсырма ретінде ұсынуға болады.

(G) (f) Суреттерді пайдаланып  және  видеоны көріп табиғаттағы көміртек айналымын талдаңыз https://www.youtube.com/watch?v=LQyNchNf6Go

Автор публикации

не в сети 8 месяцев

Муканова Гульбану Мукашевна

Комментарии: 0Публикации: 7Регистрация: 22-02-2020